Kenniscentrum Talentontwikkeling, Wetenschap en Technologie

Attitude-onderzoek onder leerkrachten

Het team KTWT doet een onderzoek naar de houding van de leerkracht basisonderwijs ten aanzien van onderzoekend en ontwerpend leren, gekoppeld aan de vaardigheid om op een goede manier vragen te kunnen stellen.

Er is een groeiende belangstelling voor onderzoekend en ontwerpend leren (wetenschap en technologie) in het Nederlandse curriculum van basis- en voortgezet onderwijs (zie o.a. de discussie over 21st century skills en het debat onderwijs2032). Het gaat er daarbij om dat de leerling op basis van kennis en vaardigheden in staat is om in een nieuwe situatie op adequate wijze zich een beeld weet te vormen van het vraagstuk (een onderzoeksvraag, het maken van een ontwerp) en vervolgens handelt op een efficiente wijze, komend tot het goed uitzoeken van het vraagstuk.
In het basisonderwijs wordt momenteel (seizoen 2015-2016) een impuls gegeven om leerkrachten van scholen die expliciet willen werken aan wetenschap&technologie te ondersteunen door middel van nascholing. In de regio Utrecht wordt dit uitgevoerd op ongeveer 25 basisscholen door het samenwerkingsverband KTWT (www.ktwt.nl, oa. UU en schoolbesturen uit de regio). Het onderzoek zal primair een effectiviteitsonderzoek zijn om te kunnen vaststellen of leerkrachten hun attitude veranderen als zij actief aan de gang gaan (gesteund door nascholing) met wetenschap en technologie.
Daarbij is een expliciete vraag of leerkrachten wel in staat zijn (de vaardigheden hebben) om in hun lessen ruimte te creeren voor de onderzoekende houding bij de leerling. Dit vraagt een andere manier van ‘vragen stellen aan de leerlingen’.

Onderzoeksvraag: Kan er gedurende een cursusjaar (2015-2016) een attitude-verandering geconstateerd worden bij leerkrachten basisonderwijs op het gebied van wetenschap & technologie (onderzoekend en ontwerpend leren), leerkrachten die deelnemen aan een nascholingsprogramma van het samenwerkingsverband KTWT (www.ktwt.nl).

Gerelateerd aan deze attitude-vraag is er een vaardigheids-vraag: Zijn leerkrachten basisonderwijs in staat om hun standaard-vaardigheid op het gebied van ‘vragen stellen aan leerlingen’ (gedurende de lessen) zodanig te veranderen dat er meer ruimte ontstaat voor een onderzoekende houding van de leerling?

Mogelijke onderzoeksmethoden:
Voor- en na-test door middel van een attitude vragenlijst.
Interventie door middel van nascholing. Binnen die nascholing expliciete aandacht voor de vaardigheid ‘vragen stellen’

Mogelijke onderzoeksinstrumenten: DAS